Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdürü Zafer Karaer, Sağlık Bakanlığı’na kabul ettirdiği bir proje ile Ankara’da ‘Kırım Kongo Kanamalı Hastalığı’ na sebep olan kenelerin incelenmesi için araştırma başlattı. Kenelerle ilgili Türkiye’de yapılan ilk araştırmanın sonucunda, Ankara ili ve ilçelerinde, kenelerin oluşturduğu risk faktörünün saptanması, kene geçiş yerlerinin tespiti, kene türleri, kenelerin mevsimsel aktiviteleri, kene ile geçecek hastalıkların saptanması amaçlanıyor. Projenin 81 il de aynı modelle uygulanıp yayınlaştırması hedefleniyor.
Kenelerle bulaşan “Kırım Kongo Kanamalı Hastalığı” ile Türkiye’de son yıllarda onlarca kişi hayatını kaybetti. Özellikle bahar ve yaz aylarında kırlardaki insanların kabusu olan kenelerle ilgili şu ana kadar yapılan bir araştırma yoktu. Kenelerle nasıl mücadele edileceği bilinmiyordu. Kimyasal ilaçlarla yapılan mücadele de, insanların bulunduğu ekosisteme zarar veriyordu. Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Prof. Dr. Zafer Karaer de, toplumun kabusu haline gelen bu hastalıkla mücadele için önemli bir çalışma başlattı. Sağlık Bakanlığı’nın verdiği destekle hayata geçen proje kapsamında Ankara ili ve ilçelerinde kenelerin oluşturduğu risk faktörünü saptanmaya çalışılıyor. Proje hakkında bilgi veren Prof. Dr. Zafer Karaer, başta Kırım Kongo kanamalı hastalıklarını incelemek üzere Türkiye’de kenelerle ilgili bir araştırmanın şu ana kadar yapılmadığını söyledi.
KENELERİN TAŞIDIĞI YÜZLERCE HASTALIK VAR
Kenelerin insanlara taşıdığı yüzlerce hastalığın olduğunu bildiren Karaer, “Bu hastalıkları görüyoruz ama, kenelerden kaynakladığını bilmiyoruz.” dedi. Kareer, proje kapsamında sadece Ankara’yı baz aydıklarını belirterek, kenelerin, hastalık geçiş yerlerini baz alarak bir haritalanmaya gidecekleri bilgisini verdi.
Model çalışma olarak kenelerin mevsimsel aktivitelerinin nasıl olduğunu, hangi tür kenelerin olduğunu belirlemeye çalıştıklarını kaydeden Karaer, “Kenelerin 15-20 gününü hayvanlar üzerinde geçiriyor. Geri kalan kısmında hep topraktadır. Hayvan üzerinde bulunan kene bir hafta sonra düşer. Biz, bunları biliyoruz, ama nerede nasıl beslendiği ile ilgili kesin delil yok. Çalışma yok. Bu güne kadar eksik olan kısmı da o. Türkiye’de haritalanmış, herhangi bir bölge yok. Kene, şu ayda, şu kadar var, larva döneminde şu hayvanda geçiyor, gelişme döneminde şu hayvanda geçiriyor, diyemiyoruz. Üreme, yumurtlama, çoğalma koşulları ile ilgili bilgilere sahip değiliz. Yerde gezdiği dönemlerde dahil, hangi dönemde beslendiğinin incelenmesi gerekiyor. Böyle bir çalışma içerisindeyiz.” diye konuştu.
TESPİTLERİN ARDINDAN ÖNLEMLER ALINACAK
Karaer, çalışmanın amacı ile ilgili de şu bilgileri verdi: “Çalışma, sonucunda kene geçiş yerlerinin tespiti, kene türleri, mevsimsel aktivitelerini kene ile geçecek hastalıkların saptanması, amaçlarımız arasındadır. Kırım Kongo Kanamalı Hastalığını araştırmak ana amacımız, ama bunun yanında, diğer hastalık türlerini de inceleyeceğiz. Kırım Kongo yaban domuzlarında ne kadar, yerden beslenen kanatlılarda veya kemiricilerde ne kadar bulunuyor, bunları araştıracağız? Amacımız; risk faktörlerinin ne olduğunu ortaya koymak, ne derecede risk altına da olunduğunu ortaya koymak. Biz, bunları tespit ettikten sonra, onlara karşı da önlemler almak.”
Karaer, keneleri mücadelede ilaç kullanımının yanlış olduğunun altını çizdi. Nerde nasıl yaşadığını bilip ona göre bilinçli hareket edildiğinde, önlemlerin de ona göre alması durumunda daha başarılı sonuçlar elde edileceğini vurgulayan Karaer, “Nitekim bu çalışmanın sonucunda, ilgili bakanlıkların da gerekli önlemleri alacağını düşünüyorum. Bir şeyi bilmek lazım. Bilmeden tedbir almak çok zor. Neyle karşı karşı olduğumuzu bilmemiz gerekiyor, o açıdan.” ifadelerini kullandı.
ARAŞTIRMA 81 İLE UYGULANMALI
Bir araştırma görevlisi ile çalışmasını yürüttüğünü aktaran Karaer, 2002 yılından beri onlarca öldüren Kırım Kongo hastalığının oluşmasına sebep olan kenelerin Türkiye çapında bir ekip çalışmasıyla araştırılması gerektiğini vurguladı. Zafer Karaer, bu yaptıkları çalışmanın bir model kabul edilerek 81 ilde uygulanması gerektiğini de vurguladı ve bunun için bakanlık teşkilatlarının müsait olduğunu sözlerine ekledi. Karaer, şöyle devam etti: “Bu model bütün hastalıklara uygulanabilir. Ayrıca, böyle bir çalışmanın yapılması ile Türkiye genelinde risk faktörlerinin saptanacaktır. Hele hele hayvanların kanları incelenirse, ülke genelindeki hastalıkların neler olduğu saptanabilir. Kandan bütün hastalıklar tespit edilir. Türkiye’nin hastalık haritası ortaya konur. Bizim eksiğimiz o. Biz, e var nerede ne zaman ortaya çıkacak bilemiyoruz.”
Büyükbaş hayvanların tırnak bakımlarının düzenli şekilde yapılmasının, süt üretimini yüzde 30-40’lara kadar yükselttiği kaydedildi. Günlük hayatta özellikle kadınların olmazsa olmazlarından olan pedikür, büyükbaş hayvan yetiştiriciliği açısından da önem taşıyor. Kadınlar, nasıl ki günlük hayatın stresinden uzaklaşmak için bakım merkezlerine başvuruyorsa, büyükbaş hayvanların da stres ve bazı rahatsızlıklardan kurtarılması için hayvan pedikürcülerine ihtiyaç duyuluyor.
Son yıllarda dünyada arı ölümlerinin artığını kaydeden uzmanlar,toplu arı ölümlerinin kıtlığın habercisi olabileceğini belirtiyorlar.Arı ölümleri üzerine inceleme yapan Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Bölümü Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Aslı Özkırım, son yıllarda Türkiye’de ve dünyada arı ölümlerinin arttığını belirtti. Arıların meyve ve sebze üretiminde önemli bir yere sahip olduğunu, arılarca taşınan polenlerin döllenmesiyle meyve ve sebzenin oluştuğunu ifade eden Özkırım, arıların sadece bal yapmadığını, taşıdıkları polenler sayesinde de insanların kıtlık yaşamadığını vurguladı.
Et ve Süt Kurumu ile Türkiye Kırmızı Et Üreticileri Merkez Birliği arasında 2014 yılı için yenilenen ‘Büyükbaş Besicilik Sözleşmesi’ yaptı. Et ve Süt Kurumu Genel Müdürü Ismail Kemaloğlu ve Türkiye Kırmızı Et Üreticileri Birliği Genel Başkanı Bülent Tunç’un imzaladığı protokol sayesinde üretici ve besiciler zaman ve kaynak tasarrufu sağlayacak. Sözleşmeli besicilik yapan birlik üyeleri alacakları kefalet senedi ile sözleşme imzalayabilecek. Böylece nakit teminat ödemesinden kurtulacak veya teminat mektubu, ipotek ve noter gibi işlemler için zaman kaybı yaşamayacak.
