Dünyada yaklaşık bir milyar kişi, temiz suya erişimden yoksun. Merkezi Washington’da bulunan Pulitzer Kriz Merkezi’nden uzmanlara göre su sorununun ciddiyeti ve insanlar üzerindeki olumsuz etkisi çok da iyi bilinmiyor. Merkez, bu nedenle su sorunuyla ilgili belgeseller ve tanıtım filmleri çeken yapımcılara mali destek sağlıyor. Bu filmler 22 Mart Dünya Su Günü’nde ve Washington Çevre Filmleri Festivali’nde de gösterildi. Yapımlardan biri, Asya’nın en hızlı büyüyen kentlerinden Dhaka’da yaşayan yoksul halkın su sorununa ekranlara taşıyor.
Yönetmen Stephen Sapienza ‘Dhaka’s Challenge’ adlı filmde kamerasını Bangladeş’in başkentinde yaşayan 5 milyon kişiye yöneltiyor. Kent nüfusunun üçte biri temiz sudan ve sağlık koşullarından yoksun yaşıyor: ”Bunu her yerde görüyorsunuz. İnsanlar umumi tuvaletleri kullanıyor. Tuvaletler hiç de temiz değil. Havada asılı tuvaletler var. Akarsular tuvalet olarak kullanılıyor.”
Halk pis nehirlere girip yıkanıyor, bu suları yemek yapmak için kullanıyor. Ya da astronomik fiyatlara şişe suyu satın alıyor. Bu yılın Dünya Su Günü teması, Kentler İçin Su’ydu. Ve bu tema içinde Dhaka’daki durum, tam bir felaket.
Dhaka’nın yoksul nüfusuna her yıl 400 bin kişi katılıyor. Bu durum zaten kalabalık olan kentin altyapısını daha da zorluyor. Dhaka Su ve Kanalizasyon İdaresi’nden gelen şebeke suyu sadece toprak sahiplerine veriliyor. Sapienza’nın filmi kar amacı gütmeyen bir örgütün yasaları değiştirmeye ve yoksulların da aynı suya erişiminin sağlanmasına nasıl ön ayak olduğunu anlatıyor. Örgütün kurucusu Dibalok Sing Ha: ”Bu durumdan herkes kazançlı çıktı çünkü Dhaka Su ve Kanalizasyon İdaresi elde ettiği geliri arttırmak istiyordu. Yoksullarsa temiz su istiyordu. Dhaka Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin hizmetinden yararlanmak ekonomik açıdan daha mantıklıydı çünkü özel sektörden satın almaya kıyasla daha ucuza maloluyor.”
Yönetmen Sapienza varoşlarda yaşayanları temiz suya erişim konusunda harekete geçirmenin başarı getirdiğini söylüyor. Varoş halkı suyu ucuza alabiliyor. Ancak karşılığıda tuvalet temizliği ve sıhhi tesisat bakımı sağlama sözü veriyor: ”Yerel hükümet sonunda yoksul halkın, gelirinin büyük bölümünü temiz suya harcamak zorunda kaldığını ve şebeke suyuna erişim sağlayan belediye hizmetlerinden seve seve yararlanacağını anlamadı.”
Dhaka’da belediyenin sağladığı şebeke suyunu alanların sayısı giderek artıyor. Sapienza Dhaka’nın dünyanın diğer hızlı büyüyen ve varoş nüfusu artan kentlerine örnek olacağı görüşünde: ”Bu kentlerde herkesin temiz su ve sağlık koşullarına erişimi bir zorunluluk. Filmde yılda 120 bin kişinin ishal şikayetiyle başvurduğu bir hastane gösteriyorum. Bu önlenebilir bir sorun.”
Sapienza filmde su sorunlarının, başta küçük adımlarla da olsa, çözülebilir olduğunu göstermek istediğini söylüyor. Yönetmene göre, temiz su çok sayıda hayat kurtarabilir.
Tohumluklarını yurt içinde üretip sertifikalandıran ve yurt içinde satışını gerçekleştiren yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşlarına aşağıda belirtilen birim miktarlara göre üretim desteği ödenir. Müracaat yeri ve şekli
